Yukarıda bahsettiğim o kitaplardan biri Atomik Alışkanlıklar. Bu yazımda da mükemmeliyetçilikle ilgili kitapta geçen bir deneyden bahsetmek istiyorum.

⇒ Florida Üniversitesi’nde profesör olan Jerry Uelsmann ilk ders gününde film fotoğrafçılığı öğrencilerini 2 gruba ayırdı.

⇒ Soldaki grup “nicelik” grubu. Sadece ürettikleri fotoğrafların sayısına göre A, B, C notlarını alacaklardı.

⇒ Sağdaki grup “nitelik” grubu. Sadece çalışmalarının kalitesine göre not alacaklardı. Dönem boyunca tek bir fotoğraf ortaya koyacaklardı ve A almaları için kusursuz bir imge gerekiyordu.

Mükemmeliyetçilik deneyinin özetinden sonra şimdi de geçelim sonuçlarına:

Dönem sonunda en iyi fotoğraflar nicelik grubundan çıkmıştı. Bu öğrenciler; dönemi fotoğraf çekerek, kompozisyon ve ışıkla deneyler yaparak, karanlık odada çeşitli yöntemleri deneyerek ve hatalarından ders alıp becerilerini bileyerek geçirdi.

Bu sırada nitelik grubu kusursuzluk konusunda spekülasyon yapmakla meşguldü. Sonunda ellerinde çabalarını gösterebilmeleri açısından doğrulanmamış kuramlar ve 1 adet vasat fotoğraf dışında bir şey yoktu.

Değişim için optimal planı -kilo vermenin en hızlı yolunu, kas yapmak için en iyi programı, bir yan uğraş için en iyi fikri- ararken batağa saplanmak kolaydır.

En iyi yaklaşımı çözmeye o kadar odaklanırız ki bir türlü eyleme geçemeyiz. Voltaire’nin dediği gibi, “En iyi, iyinin düşmanıdır.”

Kaynak: Atomik Alışkanlıklar

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.

Ana sayfaya dönüp diğer yazılara göz atmak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Mükemmeliyetçilik: En İyi, İyinin Düşmanıdır yazısı ilk önce Tusbeyinli.com - Kişisel Blog üzerinde ortaya çıktı.

Related posts:

Fotokopi Sırası Deneyi ve Otomatik İnsan Davranışları Tutarlı Olma Baskısı ve New York City Plajı Deneyi Marka İmajı ve Metro Turizm

“Yüksek fiyat = Yüksek kalite” düşüncesi, bu mantıksız davranışların önemli nedenlerinden sadece biridir. Alacağı ürünle ilgili çok fazla bilgiye ve bütçesel bir sıkıntıya sahip olmayan bir birey, daha pahalı ürünün daha kaliteli olduğu düşüncesinden yola çıkarak pahalı olan ürünü alabilir. “Fiyatın kalite göstergesi” etkisi bazen o kadar güçlüdür ki, insanlarda plasebo etkisi gösterir.

Plasebo Etkisi Nedir?

Muhtemelen çoğu kişi tarafından biliniyordur ancak yine de kısaca değinelim. “Tıbbi olarak iyileştirme etkisi olmayan bir ilacın, hastaların algısıyla oynanması sonucu iyileştirici etki göstermesi” şeklinde tanımlama yapabiliriz. Bu kısa tanımdan sonra yazımın ana konusu olan “Yüksek fiyatların plasebo etkisi”ni gösteren 3 deneye geçelim.

Hastane Deneyi

Bir deneyde katılımcılar 2 farklı test grubuna ayrıldı ve her 2 gruba da ağrı kesici verildi. İlk gruba verilen ağrı kesicinin üzerinde çok yüksek bir fiyat yazarken, diğer gruba verilen ilaç ise çok düşük bir fiyat etiketine sahipti. Yüksek fiyatı gören kişilerin tamamı, ağrı kesicilerin çok etkili olduğunu söylerken, düşük fiyatlı ilacın verildiği grubun yarısından daha az bir kısmı ilacın iyi geldiğini belirtti. Oysaki (Yanlış yazdım sanmayın. -ki ekinin bitişik yazıldığı istisnai kelimelerden biridir) 2 gruba da verilen ilaç, ağrı kesici değil, plasebo etkisi olan C vitaminiydi. İlacın üzerinde görülen fiyatın seviyesi, insanların üzerinde bıraktığı etkiyi farklılaştırmıştı.

Spor Deneyi

Sporcularla yapılan başka bir deneyde de yine yüksek fiyatın plasebo etkisi görüldü. Bir grup, üzerinde 2,89 dolar yazan içecekleri içerken, diğer grubun içtiklerinde 89 cent yazmaktaydı. Pahalı fiyat etiketi bulunan içecekleri içen grup, diğer gruba oranla idmanlarda çok daha fazla verim aldıklarını belirtti. 

Bulmaca Deneyi

Spor deneyindeki katılımcılarla bir deney daha yapıldı ve şaşırtıcı bir sonuç daha alındı. İndirimli fiyattan enerji içeceği alan bir grup, aynı içeceği normal fiyatından alan diğer gruba kıyasla, bulmaca çözerken daha kötü bir performans gösterdi.

Deneylerle ilgili diğer yazılarımı okumak isterseniz tıklayın.

Kaynak: Bir Fiyatlandırmacının İtirafları – Hermann Simon

Yüksek Fiyatların Plasebo Etkisi yazısı ilk önce Tusbeyinli.com - Kişisel Blog üzerinde ortaya çıktı.

Related posts:

Kısa Süren İşlere Yönelik Ücret ve Değer Yanılgısı Mükemmeliyetçilik: En İyi, İyinin Düşmanıdır Pazarlamada Ahlaki Boyut ve Manipülasyon Matrisi

Yazım hataları ve doğru yazılışlarıyla ilgili daha fazla bilgi için bu yazıyı okuyabilirsiniz.

DENEY 1

Bu deneyde araştırmacılardan biri, kumsalda seçtiği deneğin yakınına oturup müzik dinlemeye başlar. Bir süre sonra, eşyalarını oturduğu yere bırakarak, deniz kıyısında yürüyüş yapmak üzere kalkar. Bu sırada bir hırsızlık oyunu oynanır. Diğer araştırmacılardan biri oraya gelir ve eşyaları çalarak uzaklaşır. Bu deney 20 defa tekrarlanır. 20 farklı denekten sadece 4 tanesi sözde hırsızın peşinden giderek eşyaları geri almaya çalışır.

DENEY 2

Bu deneyin Deney 1’den tek farkı, müzik dinleyen araştırmacının yürüyüşe kalkmadan önce, yakınına oturduğu deneğe “Eşyalarıma bakabilir misiniz?” demesi ve “Tabii” cevabını almasıdır. Bu diyalogdan sonra yine 20 defa tekrarlanan deneyin 19 tanesinde, eşyalara bakacağının sözünü veren denekler, hırsızların peşinden koşarak eşyaları geri almaya çalışır.

SONUÇ

Aradaki bu farkın en büyük sebebi, tutarsızlığın istenmeyen bir özellik olmasıdır. Söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmayan kişiler, ikiyüzlü, hatta hastalıklı olarak görülebilmektedir. 

Diğer yandan, tutarlı olmak, kişisel ve entelektüel güç ile ilişkilendirilir. Aynı zamanda; mantığın, rasyonelliğin, istikrarın ve dürüstlüğün kalbi olarak görülür. Tutarlılık, çoğu kültürde çok önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden insanlar genellikle tutarlı olma eğilimi taşırlar.

Kaynak: İknanın Piskolojisi

Tutarlı Olma Baskısı ve New York City Plajı Deneyi yazısı ilk önce Tusbeyinli.com - Kişisel Blog üzerinde ortaya çıktı.

Related posts:

Fotokopi Sırası Deneyi ve Otomatik İnsan Davranışları Tutarlılık İlkesini Kullanarak Satışları Artırmak Yüksek Fiyatların Plasebo Etkisi

Hayatımızdaki çoğu kararı otomatik olarak aldığımızı gösteren birçok deney yapılmıştır. Ben bu yazımda, bu deneylerden dikkat çekici olan bir tanesine değineceğim, ancak öncesinde sizlere hindilerden bahsetmek istiyorum.

Glu Glu Hindi Deneyi

Anne hindiler, çok korumacı bir tür olmakta birlikte, yavrularına sadece “Glu glu” sesinden sonra ilgi gösterdikleri, bu sesi duymamaları durumunda yavrularını öldürmeye varan davranışlar gösterebilirler. Bu durumu daha iyi kavrayabilmek için hindilerle bir deney yapılmıştır. Deneyde, doldurulmuş bir kokarca (hindilerin en büyük düşmanlarından biridir) bir ip yardımıyla hindiye yaklaştırılmış ve hindi kokarcaya saldırmıştır.

Bir sonraki deneyde ise bu sefer içerisine glu glu sesinin olduğu kaset yerleştirilen doldurulmuş bir kokarca, hindiye doğru yaklaştırılmış ve glu glu sesini duyan hindi, kokarcayı himayesi altına almıştır. Hindi dünyasında, karar vermek için koku, şekil ve diğer değişkenlerin çok az önemi vardır. Tanıma konusundaki en belirleyici özellik glu glu sesidir. Diğer hayvan türlerinde belirleyici özellikler farklılık gösterse de bu deney, hayvanlardaki otomatik hareket programlarına çok güzel bir örnektir.

Yazıya ara verip nöro bilimle ilgili diğer yazılarıma göz atmak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Fotokopi Sırası Deneyi

İnsan davranışlarının bilinen özelliklerinden biri, birisinden bize bir iyilik yapmalarını istediğimizde, onlara bir sebep sunarsak olumlu tepki alma ihtimalimizin daha yüksek olduğudur. Yani insanlar, yaptıklarının sebebini öğrenmek ister. Ellen Langer ve arkadaşları, yaptıkları deneyle bu sebep gösterme konusunu merkezlerine alarak otomatik insan davranışları yaptığı deney, bir fotokopi sırasında bekleyen insanlarla yapılıyor. Deneyin katılımcıları, fotokopi makinesi sırasında bekleyen kişiler. Deneyi yapanlar, fotokopi sırasında bekleyenlere yaklaşıyor ve önlerine geçmek istediklerini iletiyor, fakat bunu 3 farklı yolla yapıyorlar. Zaten deneyin en önemli kısmı da burası.

Deney 1

Bu deneyde Langer, sıra bekleyenlere yaklaşarak “Affedersniz. Sadece 5 sayfam var. Fotokopi makinesini kullanabilir miyim? Çünkü biraz acelem var.” demiştir. Bu cümleden sonra yerini verenlerin oranı %94 olmuştur.

Deney 2

2. deneyde Langer’ın kurduğu cümlede biraz değişiklik vardır. Sıradakilere “Affedersiniz. Sadece 5 sayfam var. Fotokopi makinesini kullanabilir miyim?” dediğinse başarı oranı %60 olmuştur. 

İlk 2 deneye baktığınızda aradaki farkın, “Biraz acelem var.” gibi geçerli sayılabilecek bir gerekçeden dolayı olduğunu düşünebilirsiniz. 3. deney sizin bu düşüncenizi değiştirecek.

Deney 3

Son deneyde Langer, fotokopi sırasındakilere “Affedersiniz. Sadece 5 sayfam var. Fotokopi makinesini kullanabilir miyim? Çünkü fotokopi çekmem gerekiyor.” demiştir. Bunun gibi tamamen içi boş bir gerekçe sunulduğunda başarı oranı ne olmuştur dersiniz? %93! Yani neredeyse ilk deneydeki oranla aynı. 

Sonuç

Yapılan son deney gösteriyor ki; insanları otomatik davranmaya iten sebep mantıklı bir gerekçe sunulması değil, mantıklı olsun veya olmasın bir gerekçe sunulmasıdır. Yavru hindilerin çıkardığı sese otomatik olarak annelik ile tepki veren hindi gibi, “çünkü” kelimesi de -itaat etmeleri için sebep verilmese de- Langer’in deneklerinde bir itaat tepkisi yaratmıştır.

Tabii ki her hareketimizin otomatik olduğunu söylemek çok yersiz bir iddiadır, ancak bu deney her hareketimiz olmasa da otomatik olan birçok hareketimizin olabileceğini göstermiştir. Siz de biraz düşündüğünüzde bazı durumlarda otomatik olarak yaptığınız hareketleri fark edeceksiniz.

Kaynak: İknanın Psikolojisi – Robert Cialdini

Fotokopi Sırası Deneyi ve Otomatik İnsan Davranışları yazısı ilk önce Tusbeyinli.com - Kişisel Blog üzerinde ortaya çıktı.

Related posts:

Tutarlı Olma Baskısı ve New York City Plajı Deneyi Tutarlılık İlkesini Kullanarak Satışları Artırmak Beynimizle İlgili 15 Çarpıcı Bilgi