Her sosyal mecra, en az 1 yönüyle diğerlerinden farklılaşarak hayatına başlar. Veya hayatını sürdürmek istiyorsa farklılaşması gerekiyor da diyebiliriz. Mesela Pinterest görsellerden oluşan kişisel pano oluşturabilme ve gerektiğinde bir konu ile ilgili etkileyici görsel bulabilme konsepti ile; Instagram anlık fotoğraf paylaşım konsepti ile; Foursquare ise gittiğimiz yerleri çevremiz ile paylaşabildiğimiz ve gitmeyi düşündüğümüz mekanlar ile ilgili yapılan yorumları okuyup kendimizin de yorum yapabildiği bir konsept ile ön plana çıktı. Bu 3 sosyal mecranın ortak bir yanı var, o da her geçen gün daha da büyüyerek hayatlarına devam etmeleri. 

Her ne kadar birbirlerinden farklı konseptlere sahip olsalar da, zamanla ortaya çıkan kullanıcı alışkanlıklarını göz önünde bulundurarak birbirlerine benzer özellikleri eklediklerine şahit oluyoruz. Kibarca “esinlenme”, acımasızca “kopya çekme” olarak adlandırabileceğimiz bu olay, en çok da sosyal medyanın 2 devi Facebook ile Twitter arasında görülüyor.

• Hashtag: Twitter’da neredeyse en başından beri bulunan bu özellik 2013 yazında Facebook tarafından da devreye alındı. Ancak kullanılabilirliği 0’a yakın diyebiliriz.
• Takip butonu: Twitter’ın temelinde yatan takip etme özelliği, Facebook’un da kullanmaya başladığı ancak bir türlü işlevsellik kazandıramadığı bir özellik.
• Save: Twitter’da “At fav’a bekle” jargonundaki “fav”ın (ki artık aramızda değil) Facebook versiyonu. Beğendiğimiz içerikleri kaydedip daha sonra onlara tekrar kolayca ulaşabilmemizi sağlayan bu özelliği ben sıkça kullanıyorum. Hızlı yaşam temposu içerisinde her gördüğü içeriği anında okuyamayan kişilerin de kullandığını düşünüyorum.
• Paylaş: Facebook’ta oldukça kullanılan bu buton, Twitter’ın ilk çıktığından beri var olan retweet özelliğinin Facebook’a uyarlanmış hali. Ancak Facebook’un ilk yıllarında olmadığını hatırlayabilirsiniz.
• Post tag’i: Biraz açmak gerekirse Twitter’daki “mention”. Facebook’ta girdiğimiz postlarda veya yaptığımız yorumlarda birisini etiketleyebilmek önceleri mümkün değildi. Kısacası Facebook’un Twitter’dan “esinlendiği” bir diğer özellik.
• Notify: Facebook’un geçtiğimiz günlerde yayına aldığı ve gerçek zamanlı haberleri kullanıcılara anında ileteceği bu uygulama, Twitter’ın Moments özelliğine benzerlik gösteriyor.

• Takip onayı: Twitter ilk çıktığında istediğimiz herkesi takip edebiliyorduk. Yaklaşık 2-3 sene önce yapılan bir değişiklik ile şu an bazı kullanıcıların onayını beklemek durumunda kalabiliyoruz. Facebook’taki ekleme onayı mekanizması ise ilk günden beri mevcut.
• Tweet pin’leme: Daha çok markalar tarafından kullanılan ve profilimize girildiğinde en üstte gözükmesini istediğimiz içeriği ayarlamamızı sağlayan bu özellik, Twitter’ın Facebook’tan esinlenip sonra kendi mecrasına eklediği başka bir özellik.
• Timeline: Facebook’un yaklaşık 3,5 sene önce yayına aldığı ve ilk günlerde büyük eleştirilere sebep olan bu özellik, 2014 Mayıs ayında Twitter tarafından da kullanılmaya başlandı.
• Çoklu fotoğraf ekleme ve fotoğraf tag’i: Yakın bir geçmişe kadar Twitter’da 1 tweet ile sadece 1 fotoğraf paylaşabiliyorduk. Şimdi ise Facebook’taki gibi 1’den fazla fotoğraf ekleyebiliyor ve bu fotoğraflarda başkalarını etiketleyebiliyoruz.
• Bildirim penceresi: Facebook’ta anlık olarak aldığımız beğenileri, yorumları sol altta çıkan bir bildirim penceresi ile görebiliyorduk. Artık Twitter’da da bizimle ilgili alınan aksiyonlar için pencere çıkıyor. Tek bir farkla, sol altta değil de sağ altta.
• Sustur: Hepimizin yazdıklarından sıkıldığımız ama ayıp olmasın diye listemizden çıkaramadığımız kişiler olmuştur. Facebook’ta takip tikini kaldırarak çözdüğümüz bu sorun, Twitter’da da son 1 yıldır “Mute” özelliği ile mümkün.
• Beğen butonu: “Fav’lama” tabiri Twitter ile özdeşleşmişti. Ancak sosyal medya devi geçtiğimiz günlerde yaptığı güncelleme ile yıldız butonu yerine beğen butonunu kullanıma sundu.
• Anket: Facebook’ta yıllardır var olan ancak şu anda sadece gruplarda kullanılabilen bu özellik, Twitter’ın sonradan eklediği özelliklerden bir diğeri.

Sosyal medyanın devleri yeniliklerini duyurmaya devam ediyor. Twitter’ın Moments özelliğini duyurmasından sonra şimdi de Facebook, gelip gelmeyeceği çok merak edilen dislike butonu konusuna açıklık getirdi. Facebook dislike butonu yerine, farklı duyguları ifade etmek için kullanılabilecek 6 farklı emojiyi yayına almaya hazırlanıyor.

Şimdi de bu yazının asıl konusuna olan emojilerin biraz detayına inelim.

• Emojilerin temsil ettiği duygular: Aşk, kahkaha, mutluluk, şaşkınlık, üzüntü ve öfke.
• Bu emojiler haber akışınızdaki tüm içeriklerin altında gözükecek. Yani arkadaşınızın, herhangi bir sayfanın veya bir reklam içeriğine tepki olarak bu emojilerden birini kullanabileceksiniz.
• Şimdilik Messenger, Instagram veya Facebook’a ait diğer uygulamalarda bu emojilere yer verilmeyecek.
• Yeni emojiler; mobilde like butonuna dokunduğunuzda, masaüstünde ise like’a tıkladığınızda veya üstüne geldiğinizde ortaya çıkacak.
• Emojiler ilk olarak İspanya ve İrlanda’da test edilecek. Bunun sebebi de bu 2 ülkedeki kullanıcılarının, diğer ülke kullanıcılarına göre daha az yabancı arkadaşa sahip olmaları. Yani İspanyolların arkadaş listesinin genelde İspanyollardan, İrlandalıların da yine İrlandalılardan oluştuğu tespit edilmiş. Facebook, geniş olmayan test gruplarının daha gerçekçi sonuçlar vereceğini düşünüyor.

• Facebook ürün direktörü Mosseri, kullanıcıların beğeni dışındaki duygularını da ifade etmek istedikleri konusunda birçok geri bildirim aldıklarını belirtiyor.
• Mosseri ayrıca giderek artan mobil kullanımı sırasında kullanıcıların duygularını yazarak anlatmaya üşendiğini ve hissettiklerini kısa yoldan ifade etmek istediklerini söylüyor.

• Sayfa sahipleri veya reklamverenler, içerikleriyle ilgili daha ayrıntılı bilgiye sahip olabilecekler. Şu anda sadece beğeni ve paylaşım sayılarını görebiliyorlarken, yeni emojilerle birlikte insanların daha detaylı duygularına erişebilecekler.
• Facebook’a da fayda sağlayacak elbette. Bu duygulardan edinilen dataları kullanarak sunacağı yeni reklam opsiyonları, Facebook’a yeni bir gelir yolu daha açacak.

1-) Markaların girdikleri içerik sayıları azalacak. “Acaba çok dislike alır mı?” düşüncesi marka sayfalarını daha az sayıda içerik girmeye sevk edecek.

2-) Markalar paylaşımlardan önce çok daha fazla düşünecek. Mevcut durumda her istediği içeriği giren sayfalar artık daha kaliteli içerik paylaşmanın yollarını arayacak.

3-) Reklamlardan rahatsız olan kullanıcılar, marka reklamlarını gördüklerinde dislike’a basacak ve bu da sponsorlu içeriklerde yüksek bir dislike sayısını ortaya çıkaracak.

4-) Rakiplerinin içeriklerini “trolleme” işlerini seven markalar, oluşturduğu grupları kullanarak bol bol dislike serüvenlerine çıkacak.

1-) Kaliteli içerik sayısının artacak olması Facebook açısından tek olumlu taraf.

2-) Dislike edilmek kimsenin hoşuna gitmeyeceği için bireylerin daha az paylaşım yapması, Facebook’u daha az kullanması anlamına gelecek. Bu da Facebook için oldukça olumsuz.

3-) En önemli madde bu. Facebook her ne kadar markalardan ziyade bireyleri düşündüğünü söylese de gelir kaynağı olmalarından dolayı öncelik her zaman markaların. Dislike butonu reklam gelirlerini azaltacak olması da olumsuz bir başka senaryo.

“Facebook için” başlığında belirttiğim 2. ve 3. maddelerden dolayı ben Facebook’un tam anlamıyla “dislike”, yani “beğenmeme” manasına gelen bir butonu yayına alacağını düşünmüyorum. Bunun yerine Zuckerberg’in de sinyallerini verdiği gibi alternatif manaya gelen butondan yana tercih kullanacaklardır.

Bir ihtimal daha var: O da “dislike” butonunun sadece bireyler için geçerli olup, marka sayfalarının paylaşımlarına eklenmemesi.